Dat u gaat scheiden heeft onvermijdelijk ook effect op uw kinderen. Immers, kinderen houden van rust, reinheid, regelmaat. Het gezinsleven vormt hun basis en een scheiding zet hun leven en gevoel van veiligheid op z'n kop. Hoe kunt u uw kind het best bijstaan?
Hoe uw kind de op handen zijnde scheiding verwerkt is van een reeks factoren afhankelijk. Leeftijd speelt een rol en het eigen karakter. Wat zijn de praktische gevolgen van de scheiding (verhuizen, nieuwe school, de verhouding tussen beide ouders)? De steun die een kind ontvangt van zijn omgeving (u, uw ex, familie, leerkrachten, vrienden, buren) kan ook bepalend zijn.
Hoe uw kind exact zal reageren valt niet te voorspellen. Wel kunt u uw steentje bijdragen om de scheiding voor uw kind minder bedreigend te maken. Ook is hier weer het sleutelwoord (niét het toverwoord): helderheid.
De boodschap
Leuk is anders; uw kinderen mee te moeten delen dat u uit elkaar gaat. Maar het moet. Zorgvuldig en voorbereid. Voor kinderen is loyaliteit naar beide ouders in het algemeen het grootste probleem. In ontwikkelingsperioden trekt een kind weliswaar afwisselend naar de ene en dan weer naar de andere ouder. Maar dat is andere koek dan loyaliteit: kinderen willen niet kiezen. U kunt er (beiden!) veel aan doen om het voor de kinderen niet ingewikkelder te maken dan het al is.
Vuistregels
- Geen ruzie binnen gehoorsafstand van de kinderen
- Ook geen gekrakeel over de schuldvraag of andere zwartmakerij
- Pas uw uitleg aan aan het niveau van het kind
- Uit onderzoek is gebleken dat de ouder die het huis verlaat door kinderen vaak als de boosdoener wordt gezien. Maak duidelijk dat dat niet zo is en vorm een front.
- Vermijd drama, bijvoorbeeld bij het afscheid nemen door emotionele omhelzingen met tranen raken kinderen niet ontroerd maar verontrust
Samen en beheerst
Het gunstigst is het wanneer u samen de tijding brengt op een beheerste manier en in grote lijnen de reden geeft. Geen details, gehuil of vernedering van de partner. Dus niet: "je vader heeft ..." maar "papa heeft...". Of gebruik als dat uw gewoonte is uw eigennamen. In elk geval - probeer een front te blijven vormen en gebruik de 'wij'-vorm.
Kinderen begrijpen vaak goed dát er (heel) wat verandert met een scheiding maar niet wát. Daarom is het belangrijk dat u zelf onderwerpen aankaart:
"Onze scheiding is niet jouw schuld."
Kinderen betrekken nagenoeg alles op zichzelf. Vandaar dat ze ook geneigd zijn om de scheiding aan zichzelf toe te schrijven: Ik was stout en daarom �
"Het is niet leuk, maar je bent niet de enige."
Kinderen houden er niet van een uitzondering te zijn. Vraag de kinderen eens na te denken wie van hun vriendjes of klasgenootjes ook ouders hebben die zijn gescheiden. Dit geeft hen de mogelijkheid om te wennen aan hun nieuwe situatie en om zich te identificeren.
"Je hoeft niet te kiezen."
Kinderen zijn heel loyaal � naar beide ouders. Het is belangrijk te benadrukken dat uw kind niet hoeft te kiezen; dit speelt nog eens extra als een van de ouders het huis verlaat.
"Wij zijn er allebei voor jou."
De scheiding roept ook bij kinderen emoties op als verlatingsangst. Stel uw kind gerust dat u allebei deel blijft uitmaken van zijn of haar wereld: als ouders bent u niet meer met elkaar, maar met elkaar staat u altijd klaar voor uw kind.
"Dit blijft hetzelfde, dit verandert."
Voor kinderen is een scheiding heel onoverzichtelijk. Dat overzicht moet u scheppen. Vertel zo duidelijk mogelijk wat blijft en wat (misschien) verandert: verhuizen, school, de weekenden, de vakanties.
"Je mag alles vragen."
Kinderen kunnen overspoeld zijn door het bericht van de scheiding. En pas later veel vragen hebben. Maak duidelijk dat ze die altijd mogen stellen - aan u of uw partner. Wees dan ook voorbereid op abrupte vragen op onverwachte en soms onmogelijke momenten.
Timing en tijd
- Zorg dat u het (samen) vertelt op een rustig moment, bijvoorbeeld voor een weekend of een aantal vrije dagen samen.
- Stel het gesprek niet uit tot het laatste moment voor de scheiding maar in de maanden voordat het werkelijk plaatsvindt. U heeft allebei de tijd nodig gehad, dat geldt ook voor uw kind(eren).
Gewenning
De meeste kinderen blijken een scheiding (redelijk) goed door te komen. Na de eerste verwarring en vragen wennen kinderen aan het idee; die gewenning gaat het beste als in het dagelijks ritme weinig verandert. Veranderingen die wel nodig zijn moeten duidelijk worden verteld - benadruk (regelmatig) dat uw kind niet de reden is van de scheiding.
Kommer en kwel?
Het is niet alleen kommer en kwel: kinderen en scheiding. Doordat er al vroeg aan hun basis wordt getornd kunnen kinderen door een scheiding juist ook krachtiger, zelfstandiger en weerbaarder worden.
Professionele hulp
Kinderen kunnen na een scheiding afwijkend gedrag vertonen en lichamelijke klachten krijgen: drift, schichtigheid, extreme aanhankelijkheid, wisselend slaapgedrag, slechte concentratie, buikpijn. Uw alertheid en zeker ook geruststelling zijn geboden � op termijn verdwijnen deze klachten gewoonlijk.
Het kan ook ernstiger uitpakken. Verlatingsangsten, depressieve aanvallen, langdurige slapeloosheid, agressief gedrag� Hoe zorgvuldig u ook bent - als ouder heb je niet alles in de hand en zelfverwijt over de effecten bij uw kind kan uw slagvaardigheid in de weg staan. In dit soort gevallen is het verstandig om de huisarts te raadplegen en u te laten doorverwijzen naar professionals op dit terrein.
